De nieuwe Drank- en Horecawet is met ingang van 1 november 2000 van kracht. Deze wet heeft in de eerste plaats als doel om verantwoord alcoholgebruik te stimuleren en bevat regels die erop gericht zijn om overmatig alcolholgebruik tegen te gaan. Sportverenigingen die een kantine hebben in eigen beheer, waar alcolhol wordt geschonken, zijn volgens deze wet verplicht om een drank- en horecavergunning te hebben. Deze vergunning kan aangevraagd worden bij de gemeente Leiden, afd. bijzondere wetten. Om voor een vergunning in aanmerking te komen moet de sportvereniging aan een aantal voorwaarden voldoen.

De Drank- en Horecawet is gericht op verantwoorde alcoholverstrekking. Gezondheidsrisico's en maatschappelijke problemen als gevolg van alcohol misbruik moeten voorkomen worden. De laatste wetswijziging heeft belangrijke gevolgen voor de alcoholverstrekkers, dus ook voor sportkantines.

De wet stelt dat aan personen beneden de 16 jaar geen bier en wijn verkocht mag worden (zwakalcoholhoudende drank). Aan personen beneden de 18 jaar mag geen sterke drank geschonken worden. Voor zwakalcoholhoudende drank geldt een alcoholpercentage van minder dan 15% en men spreekt van sterke drank bij een alcoholgehalte van 15% of meer. Deze leeftijdsgrenzen moeten goed zichtbaar in de kantine zijn opgehangen. In de nieuwe regelgeving staat bijvoorbeeld ook duidelijk beschreven dat men geen dronken personen toe mag laten en dat men niet mag schenken aan personen die al dronken zijn. De wet was "bij twijfel moet je controleren of iemand de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft" en is nu "je moet je er van overtuigen dat iemand de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft". De nieuwe tekst is beduidend minder vrijblijvend.

Als een sportvereniging in aanmerking wil komen voor een vergunning gelden de volgende voorwaarden en consequenties:

• de wet hanteert de term leidinggevende in plaats van bedrijfsleider en beheerder;
• per sportvereniging moeten twee leidinggevenden beschikken over de Verklaring Sociale Hygiëne. Ze staan als zodanig vermeld op de vergunning;
• de vereniging moet een bestuursreglement opstellen, dat verantwoorde alcoholverstrekking waarborgt.
• barvrijwilligers die alcohol verstrekken moeten een instructie verantwoord alcoholgebruik (IVA) volgen;
• de vereniging dient een registratie bij te houden van deze geïnstrueerde barvrijwilligers;
• op tijden dat er alcohol wordt geschonken, moeten aanwezig zijn: ofwel de leidinggevende, ofwel de geïnstrueerde barvrijwilliger.

Leidinggevenden

Leidingevenden moeten minimaal 21 jaar oud zijn, zij moeten voldoen aan de eisen van zedelijk gedrag en ze moeten beschikken over de Verklaring Sociale Hygiëne. Op de vergunning moeten de namen van (minimaal) twee leidinggevenden staan. De leidinggevenden zijn (naast het bestuur) volgens de wet verantwoordelijk en aansprakelijk voor wat er in de kantine gebeurt en voor het naleven van de wettelijke regels. Zij hebben dus een belangrijke functie.

Verklaring Sociale Hygiëne

Leidinggevenden komen in het bezit van een verklaring Sociale Hygiëne door het sportspecifieke examen Sociale Hygiëne met goed gevolg af te leggen. Een voorbereiding op het examen en het examen zelf worden jaarlijks georganiseerd door de Sportraad Zuid Holland.

Bestuursreglement

Een vereniging die een vergunning aanvraagt bij de gemeente dient een bestuursreglement te overleggen. Het bestuursreglement waarborgt de verantwoorde verstrekking van alcohol in de kantine. In het bestuursreglement staat onder andere op welke tijden er in de kantine alcohol geschonken wordt en welke interne werkafspraken zijn gemaakt in de vorm van huis- en gedragsregels. Ook de wijze waarop wordt toegezien op de naleving van de regels is in het bestuursreglement opgenomen. Afhankelijk van wat de statuten hierover voorschrijven, stelt ofwel het bestuur ofwel de algemene ledenvergadering het bestuursreglement vast. Het is goed om het bestuursreglement in een algemene ledenvergadering te bespreken. Op deze manier kan een draagvlak voor de nieuwe huis-en gedragsregels worden verkregen.

Een model van het bestuursreglement Alcohol in Sportkantines is te downloaden van www.sport.nl of te verkrijgen bij het kantoor van het Sportbedrijf Leiden.

De wet schrijft in relatie tot het bestuursreglement ook nog voor dat een sportvereniging zichtbaar in de kantine moet ophangen:

• de leeftijdsgrenzen (16 en 18 jaar)
• de schenktijden alcoholhoudende dranken
• de huis- en gedragsregels (naar keuze)

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Als er in de kantine barvrijwilligers alcohol verstrekken, dan moet de vereniging ervoor zorgen dat deze een Instructie Verantwoord Alcoholgebruik (IVA) krijgen. Doel van deze instructie is kennisvergroting omtrent alcoholgebruik en de mogelijke gevolgen hiervan. Er wordt aandacht besteed aan het herkennen van probleemsituaties, bewustworden van de problematiek en stimulering van meningsvorming. Aan de IVA is geen diploma gekoppeld, er is wel een bewijs van deelname. De IVA wordt bij voldoende deelname door het Sportbedrijf Leiden, in samenwerking met de Sportraad Zuid Holland, gegeven. Een IVA duurt een dagdeel. De vereniging moet een registratie bijhouden van de barvrijwilligers die geïnstrueerd zijn.
De IVA kan nu ook via internet gehaald worden op de site www.nocnsf.nl/IVA. Op de site staat wat een potentiele barvrijwilliger moet weten om verantwoord alcohol te schenken. Daana kan er een test worden gedaan die bestaat uit twintig vragen. Bij het succesvol afronden van die test krijgt de barvrijwilliger een certificaat op naam die hij/zij kan printen.